เซลล์และส่วนประกอบของเซลล์:เซลล์ยูคาริโอต Eukaryote Cell ตอน นิวเคลียส Nucleus

เซลล์และส่วนประกอบของเซลล์:

เซลล์ยูคาริโอต Eukaryote Cell

ตอน นิวเคลียส Nucleus

Nucleus มีหน้าที่ควบคุมการทำงานของเซลล์  โดยทำงานร่วมกับไซโทพลาซึม ภายในบรรจุสารพันธุกรรม (genetic material)

 Nucleus เป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่เซลล์ยูคาริโอตต้องมี แต่ก็มียกเว้น เช่น  เซลล์เม็ดเลือดแดง (Red blood cell) ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ซีฟทิวเซลล์ (Sieve tube Cell) ในท่อลำเลียงอาหาร (Phloem) ของพืชชั้นสูง

เซลล์เม็ดเลือดแดง (Red blood cell) ที่ไม่มีนิวเคลียส

 เซลล์เม็ดเลือดแดง (Red blood cell)  เมื่อมองผ่านกล้องจุลทรรศน์

 sieve tube cell ในโฟลเอม (ที่เวลา 0.37) ในท่อลำเลียงพืช

 Nucleus เป็นโครงสร้างที่มักพบอยู่กลางเซลล์ แต่ในเซลล์พืชทั่วไปเมื่อเซลล์มีอายุมากนิวเคลียสจะถูกเบียดไปอยู่ขอบเซลล์ โดยเซนทรัล แวคคิวโอล (Central vacuole)

Nucleus ในสิ่งมีชีวิตทั่วไปมักพบเพียง 1 Nucleus แต่ก็มีสิ่งมีชีวิตบางชนิดที่มีนิวเคลียส (Nucleus) มากกว่า 1 เช่น พารามีเซียมมีนิวเคลียส 2 อัน คือ มาโครนิวเคลียส (Macronucleus) และ ไมโครนิวเคลียส (Micronucleus)

 Nucleus เมื่อย้อมสีจะติดสีเข้มทึบ อย่างเช่น ในปฏิบัติการของนักเรียนชั้นม.1ทั่วประเทศ ที่มีการย้อมสีเซลล์เยื่อหอมโดยใช้ไอโอดีน เพื่อศึกษานิวเคลียส (nucleus) ของเซลล์เยื่อหอม

 Nucleus ประกอบด้วย

1. Nuclear membrane  เยื่อหุ้มนิวเคลียสทำหน้าที่แยกองค์ประกอบภายในของนิวเคลียสออกจากไซโทพลาสซึม (cytoplasm) ทำให้สารพันธุกรรมอยู่ในนิวเคลียสอย่างเป็นสัดส่วน (ไม่เหมือนในเซลล์พวก Prokaryote ที่สารพันธุกรรมล่องลอยเป็นบิเวณที่เรียกว่า นิวคลีออย (Nucleoid)) nucleus membrane มีโครงสร้างเหมือนเยื่อหุ้มเซลล์ แต่เป็นเยื่อ 2 ชั้น มีรู ที่เรียกว่า นิวเคลียร์ พอร์ (nuclear pore) กระจายทั่วไป    ให้สารผ่านเข้าออกระหว่างไซโทพลาซึมและนิวเคลียส

2. Nucleolus  นิวคลีโอลัสมีลักษณะเป็นก้อนทึบ ทำหน้าที่สังเคราะห์ไรโบโซม (ซึ่งไรโบโซมจะไปสังเคราะห์โปรตีน) ประกอบด้วย RNA (ribonucleic acid) และ โปรตีน  (ไม่พบโปรตีนฮีสโตน พบแต่ฟอสโฟโปรตีน (phosphoprotein))

3. Chromatin  โครมาตินมีลักษณะเป็นเส้นใยเล็กๆ เป็นสารพันธุกรรม ประกอบด้วยโปรตีน (ชนิดฮีสโตน Histone) และ DNA (เมื่อมีการแบ่งเซลล์ Chromatin จะหดตัวกลายเป็นโครโมโซม) โดยมีหน้าที่ควบคุมกิจกรรมต่างๆ ของเซลล์และควบคุมการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต

4. Nuclear sap คือพื้นที่ที่ว่าง ภายในนิวเคลียส (nucleus)

( 2,3,4 รวมเรียกว่า Nucleoplasm)

ความสำคัญของสารพันธุกรรม

สารเคมีที่สำคัญที่พบในนิวเคลียส คือ DNA (เป็นสายคู่) และ RNA (เป็นสายเดี่ยว)

ออร์แกเนลล์และสารเคมีที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของ DNA และ RNA แต่อยู่นอกเซลล์ คือ ไรโบโซม และ โปรตีน

โดยทั้ง 4 มีความสัมพันธ์กันโดย

DNA จะสามารถจำลองตนเอง (DNA เรพลิเคชั่น ( DNA replication )) ได้เป็น DNA

DNA จะถูกถอดรหัส สร้างเป็น RNA  หรือเรียกว่า การสร้างอาร์เอ็นเอ ( Transcription หรือ RNA synthesis)

RNA จะถูกแปลรหัส (Translation) สร้างเป็น Polypeptide โดยอาศัย mRNA tRNA rRNA ไรโบโซม (ribosome) 

mRNA จะทำหน้าที่เป็นแม่แบบ ส่วนไรโบโซมจะแปลรหัสจากลำดับเบสบน mRNA  ให้เป็นลำดับกรดอะมิโนในสาย Polypeptide โดยมี tRNA เป็นตัวนำกรดอะมิโนมาเรียงกันตามลำดับเบสของ mRNA เกิดเป็นสาร Polypeptide ต่อไป

คลิปความรู้ แสดงกลไกการทำงานของ DNA RNA ribosome เพื่อสร้างโปรตีน

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s