การใช้กล้องจุลทรรศน์ ภาคปฏิบัติ

การใช้กล้องจุลทรรศน์

ภาคปฏิบัติ

           สวัสดีครับนักเรียนที่น่ารักทุกคน วันนี้ครูเชาวน์จะมานำเสนอวิธีการใช้กล้องจุลทรรศน์แบบเลนส์ประกอบ ( Compound light microscope) ที่ถูกต้องนะครับ เพราะในชั้นเรียนของเรา เราจะเน้นการใช้กล้องชนิดนี้ครับ ซึ่งพื้นฐานการใช้กล้องชนิดนี้มีความสำคัญมาก และประเด็นที่หลายๆโรงเรียนไม่ได้สอน คือการหาขนาดของตัวอย่างโดยการใช้สเกลเวอร์เนียร์ (Vernier) ก็มีในคลิปนี้ครับ เมื่อดูแล้วก็อย่าลืมนำไปปฏิบัตินะครับเพราะการมีพื้นฐานการใช้กล้องจุลทรรศน์ที่ดีจะเป็นทักษะที่ดีติดตัวต่อไปครับ และอีกประเด็นที่สำคัญ ราคาของกล้องชนิดนี้ค่อนข้างแพง คือ ประมาณ 70,000 บาท ดังนั้นหากพวกเราใช้อย่างถูกวิธี ก็จะทำให้รุ่นน้องของเราได้ใช้กล้องดีๆต่อไปครับ

 .

             พระเอกของเราในวันนี้ เป็นคลิปการใช้กล้องจุลทรรศน์ชนิดเลนส์ประกอบที่จัดทำโดยผู้ใหญ่ใจดี จากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งเป็นคลิปที่ดีมากๆเลยครับ สอนละเอียดดีมาก ต้องขออนุญาตเจ้าของคลิป และขอขอบคุณเจ้าของคลิปที่แบ่งบันสิ่งดีๆให้กับการศึกษาของเราครับ

.

แต่ก่อนที่จะชมคลิป เรามาทบทวนความรู้เกี่ยวกับกล้องจุลทรรศน์ กันก่อนนะครับ

.

กล้องจุลทรรศน์แบ่งตามแหล่งกำเนิดแสงได้ 2 ชนิด

1. กล้องจุลทรรศน์ที่ใช้แสง   

    (Light microscope: L.M.)

2. กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน

    (Electron microscope: EM)

      โดยกล้องจุลทรรศน์ที่ใช้แสง ที่มักเรียกกันว่า LM จะใช้แสงที่มองเห็นได้ (Visible light) เป็นตัวให้แสง

กล้องจุลทรรศน์ที่ใช้แสงมี  3 ชนิด คือ

1.1 กล้องจุลทรรศน์ชนิดเลนส์เดี่ยว 

       (Simple light microscope )

จะใช้เลนส์นูนเพียงอันเดียว ภาพที่ได้จะเป็นภาพเสมือนหัวตั้ง ปัจจุบันกล้องชนิดนี้ก็ไม่มีใช้แล้วครับ ใช้แว่นขยายแทนไปเลยครับ

1.2 กล้องจุลทรรศน์ชนิดเลนส์ประกอบ    

      (Compound light microscope)

มีเลนส์หลักๆ 2 เลนส์ คือเลนส์ใกล้ตา ซึ่งกำลังขยายส่วนใหญ่เป็น 10 เท่า และเลนส์ใกล้วัตถุ ซึ่งมี  4 กำลังขยาย ให้เลือก คือ 4 เท่า 10  เท่า 40 เท่า และ 100 เท่า (หรือที่เราเรียกสั้นๆว่าหัวออย ) ซึ่งกล้องชนิดนี้ นี่ละครับที่เราจะต้องฝึกใช้กันให้คล่อง และคลิปที่นำเสนอในวันนี้ก็เป็นการใช้กล้องชนิดนี้ครับ

1.3 กล้องชนิดสเตอริโอ

       (Stereo Microscopes)

กล้องชนิดนี้ หลายๆโรงเรียนก็มีใช้กันครับ โดยเฉพาะเวลาเราจะใช้ศึกษาโครงสร้างภายนอกของสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆโดยไม่ต้องมาทำสไลด์ แต่ใช้ดูส่วนต่างๆที่นักเรียนอยากจะดูได้ทันที เช่น โครงสร้างของดอก ผล เมล็ด โดยภาพที่เห็นจะเป็นภาพเหมือนกับที่เราใช้แว่นขยาย แต่ประสิทธิภาพดีกว่าแว่นขยายมากๆ ครับ

.

2. กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน (Electron microscope: EM)

          โดยใช้ลำแสงอิเล็กตรอน ซึ่งมาจากปืนยิงอิเล็กตรอนที่ทำจากลวดทังสเตน (Tungsten) มีลักษณะเป็นรูปตัว V (ตรงนี้ข้อสอบชอบออกมากเลยครับ)โดยเมื่อเพิ่มกระแสไฟฟ้าเข้าไปในลวดทังสเตน จะทำให้อิเล็กตรอนถูกปล่อยออกมาและในในลำกล้องจะต้องเป็นสุญญากาศ เพื่อป้องกันไม่ให้ลำแสงอิเล็คตรอนพุ่งชนโมเลกุลของสารต่างๆในอากาศ ส่วนเลนส์ที่ใช้ก็เป็นเลนส์แม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic lens) ทำจากขดลวดพันรอบๆแท่งแม่เหล็ก

กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนมี 2 ชนิด

 2.1 กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนชนิดส่องผ่าน (Transmission electron Microscope: TEM)

ใช้ในการศึกษาโครงสร้างภายในของเซลล์ ลำแสงอิเล็กตรอนจะส่องผ่านตัวอย่าง (จึงเรียกว่ากล้องจุลทรรศน์แบบส่องผ่าน) โดยจะได้ภาพเป็นภาพ 2 มิติ

2.2 กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนชนิดส่องกราด (Scanning electron Microscope: SEM)

ใช้ในการศึกษาผิวของตัวอย่าง ลำแสงอิเล็กตรอนจะส่องกราดบนผิววัตถุ (จึงเรียกว่ากล้องจุลทรรศน์แบบส่องกราด) จะได้ภาพเป็นภาพ 3 มิติ

.

          เอาละครับ ตอนนี้ทุกคนคงรู้พื้นฐานของกล้องจุลทรรศน์กันแล้ว ต่อไปขอเชิญชมคลิปการใช้กล้องจุลทรรศน์ชนิดเลนส์ประกอบ ที่จัดทำโดยผู้ใหญ่ใจดี จากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เลยครับ

.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s